• Hızlı Erişim
  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 65
    Bugün Toplam : 99
    Genel Toplam : 564544

Türkiye Türkçesinde -(y)AcAK Ekinin “Kifayetsizlik” Kiplik Anlamında Kullanımları
(Uses of -(y)AcAK Suffix in the Meaning of “Incompetency” Modality in Turkish )

Yazar : Talip DOĞAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 71
Sayfa : 1-14


Özet
Türkiye Türkçesinde -(y)AcAK eki, sıfat-fiilli kuruluşlar ile temel cümlelerdeki bazı kullanımlarında kifayetsizlik kiplik anlamını bildirmektedir. Sıfat-fiilli kuruluşları aile, toplum ya da kurum içinde bir statü bildiren isim, bu ismi fiilleştiren -(y)AcAK’lı ol- fiili (olacak) ve sıfat-fiile bağlı tamlayıcı teşkil etmektedir. Bu kuruluşlarda tamlayıcı, statü bildiren isimle ilgili olup yine statü bildiren bir isim ya da sıfattır. Kifayetsizlik kiplik anlamını çoğunlukla bu isim ya da sıfatlar belirlemektedir. -(y)AcAK eki, temel cümlelerde kullanılması durumunda bir de dil birimiyle kalıplaşmıştır. -(y)AcAK ekli temel cümlelerde de benzer şekilde statü bildiren bir ismin kifayetsizliği ortaya konulmaktadır. Bu yapılarda aslında gerçekleşmiş bulunan olaylar, gerçekleşmiş sayılmayıp yeniden tasarlanmakta ve gelecek zaman eki -(y)AcAK ile bir potansiyel hâlinde sunulmaktadır. Gelecek zaman eki -(y)AcAK ile potansiyel hâlinde sunulmuş olan olaylar, bir yandan da kifayetsizlik içerikli anlamlarla aktarılmaktadır. Bununla birlikte söz konusu yapılara üstelik, sözde, sözüm ona, güya gibi zarflar ile yuh be, tüh, yazık gibi ünlem edatları da pekiştirici işleviyle katılabilmektedir.

Anahtar Kelimeler
Türkiye Türkçesi, Gelecek Zaman, -(y)AcAK, Kifayetsizlik, Kiplik.

Abstract
In Turkish, -(y)AcAK suffix states the meaning of incompetency modality in some of its uses in participle constructions and main sentences. The participle organizations constitute the noun that declares a status within the family, society or institution, the verb ol- with -(y)AcAK (olacak) that makes this name the verb and the complement depending on the participle. In these organizations, a complement is a name or an adjective that is related to the name that declares status and again indicates status. The meaning of incompetency is mostly determined by these nouns or adjectives. -(y)AcAK suffix is molded with “bir de” language unit when used in main sentences. Similarly, in the main sentences with -(y)AcAK suffix, the incompetency of a noun that states status is revealed. In these structures, the events that have actually happened are not considered to be realized but are redesigned and presented as a potential with the future tense suffix -(y)ACAK. The events presented in potential form with the future tense suffix -(y)AcAK are also conveyed with meanings of incompetency. However, adverbs such as “moreover, so-called, so-called, supposedly” and interjections such as “boo, alas, pity” can also be added to these structures with their reinforcing function.

Keywords
Turkish, Future Tense, -(y)AcAK, Incompetency, Modality.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri