• Hızlı Erişim
  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 52
    Bugün Toplam : 92
    Genel Toplam : 564537

Kıbrıs Ortodoks Kilisesi’nin Kıbrıs’ı Türklerden Geri Alma Plan ve Projeleri (1601-1839)
(Cyprus Orthodox Church's Cyprus Recovery Plan and Projects (1601-1839) )

Yazar : Haydar ÇORUH    
Türü :
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 71
Sayfa : 553-582


Özet
Kıbrıs Ortodoks Kilisesi, 1571 yılında Kıbrıs’ın Türkler tarafından fethinden itibaren Osmanlı Devleti’nin diğer patriklikleri gibi imtiyazlı bir kurumu haline gelmiştir. Bu imtiyazlı durum Kıbrıs Ortodoks Başpiskoposlarının dikkatlerini kısa bir süre sonra ülke dışına döndürmelerine ve Kıbrıs’ı Türklerin elinden kurtarma çabası içerisine girmelerine sebep olmuştur. Başpiskoposların bu konuda ilk ittifak kurdukları devlet Savoy Hanedanı olmuştur. Ancak bu mücadeleden bir sonuç alınamamıştır. 1601-1650 yılları arasında süren bu mücadele sonrasında Kıbrıs Ortodoks Başpiskoposlarının ümidi kırılmıştır. Bu tarihten 1800 yılına kadar kesintisiz bir boyun eğme dönemine girilmiştir. 1789 Fransız İhtilali ile başlayan yenidünya düzeni ve Akdeniz’e Rusların inmesi Ortodoks Rum ahalinin yoğun olduğu bölgelerde hareketlenmelere sebep olmuştur. Sultan II. Mahmud’un ilk dönemlerinde ülke çapında baş gösteren ayaklanmalar yerel hanedanların sisteme karşı sürdürdükleri başkaldıra dönüşmüştür. Ancak bu hanedanlık iddiaları arasında Rus ajanların yönlendirmeleri ile Mora’da başlayan ayaklanma kısa sürede Kıbrıs’ta da etkisini göstermiştir. Mora ayaklanması uzun zamandır unutulmuş olan bir olguyu, Kıbrıs Ortodoks Kilisesi’nin Kıbrıs’ı Türklerden kurtarma projelerini yeniden gündeme taşımıştır. Bu makalede Kıbrıs Ortodoks Kilisesi’nin 1601-1839 yılları arasında Kıbrıs’ı Türklerden geri alma planları ve başarısızlığı sonrasında yeniden bir Osmanlı kurumu haline getirilişi, Kıbrıs Başpiskoposu’nun reaya vekaletini elde etmesi ve nihayet 1821 Mora İsyanı ve 1833 Kıbrıs İsyanları ile yeniden eski alışkanlıkları olan Türkleri adadan kovma projelerine geri dönüşleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler
Kıbrıs, Ortodoks, Başpiskopos, Hıristiyan, Müslüman

Abstract
The Cyprus Orthodox Church has become a privileged institution like other patriarchs of the Ottoman State since the conquest of Cyprus by the Turks in 1571. This privileged situation caused the Cyprus Orthodox Archbishops to turn their attention out of the country shortly and to try to save Cyprus from the hands of the Turks. The state where Archbishops formed the first alliance on this issue was the Savoy Dynasty. However, no result has been obtained from this struggle. After this struggle between 1601-1650, the hope of the Cyprus Orthodox Archbishops was broken. From this date until 1800, an uninterrupted submission period has been entered. The new world order that started with the French Revolution in 1789 and the arrival of the Russians in the Mediterranean caused mobilization in the regions where the Orthodox Greek population was intense. Sultan II. The uprisings that emerged across the country in the early periods of Mahmud turned into a rebellion against the system of local dynasties. However, among these dynastic claims, the uprising that started in Mora with the guidance of Russian agents showed its effect in Cyprus in a short time. The Mora uprising brought a long forgotten phenomenon to the Cyprus Orthodox Church's projects to save Cyprus from the Turks. In this article, the Cyprus Orthodox Church's plans to take Cyprus back from the Turks between 1601-1839 and its re-establishment into an Ottoman institution after its failure, the Cyprus Archbishop's reaya attorney, and finally the old habits with the rebellion of 1821 and 1833 Cyprus. Their return to projects expelling Turks from the island will be emphasized.

Keywords
Cyprus, Orthodox, Archbishop, Christian, Muslim

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri