• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Makale yoğunluğu nedeniyle yeni makaleler için yayın süreci bir yılı bulmaktadır. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 129
    Bugün Toplam : 200
    Genel Toplam : 299234

Anadolu’da Bir İstiklal Ateşi: Karamanoğulları Beyliği-Moğol Mücadeleleri
(An Independence War in Anatolia: Karamanaids-Mongols Struggles )

Yazar : Mehmet Ali KAPAR  - Fadime KOÇAK  
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 65
Sayfa : 245-264


Özet
XII. yüzyıldan itibaren Moğollar, Türklerin yoğun olarak yaşadıkları Mâverâünnehir ve Horasan coğrafyasına yönelik istila hareketi başlatmıştır. Bu istilalar kesif Türkmen nüfusunun Anadolu’ya doğru göç hareketine neden olmuştur. 3 Temmuz 1243 Kösedağ Savaşı’nda Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğollar karşısında bozguna uğramasıyla da, Moğolların Anadolu coğrafyasına hâkim olma süreci başlamıştır. Bu dönemde Moğollar özellikle Türkmenler ile mücadele etmişlerdir. Zira Moğol Hanına ve onların Anadolu’daki vali ve noyanlarından çıkar elde etmek için bazı Selçuklu devlet erkânı da, Karamanoğulları başta olmak üzere diğer Türkmen Beylerine yönelik şiddet hareketlerine girişmişlerdir. Türkmen Beylerinin hem Moğollar hem Selçuklu Devleti’nin uygulamış oldukları politikalar üzerine Anadolu’da birlikte hareket etmekten başka şansları kalmamıştır. Nitekim Karamanoğulları öncülüğünde hareket eden Türkmen kuvvetleri, zamanla Moğol kuvvetlerini yıpratmışlardır. Karamanoğulları, Anadolu’da Moğolların uyguladıkları şiddet politikaları üzerine sürekli isyan etmiş ve her fırsatta Konya’yı ele geçirmek için uğraşmıştır. Karaman Beyleri, zamanla Moğol işgal ve kıyımlarına ses çıkarmayan Selçuklu Devleti’nin yerini almış ve Anadolu Türklüğünün savunucu haline gelerek 1308 yılından itibaren de kendini Selçukluların namzedi olarak görmüştür. Anadolu coğrafyasında böyle hareket eden ve zamanla Moğol Noyanlarının başvurdukları güçlü beylik olan Karamanoğulları, Mahmut Bey döneminde Konya’yı son kez ele geçirerek istiklallerini ilan etmişlerdir. İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır Han’ın 1335 yılında ölmesinin ardından Anadolu coğrafyasında bulunan tüm beyler kendi nüfuz bölgelerinde hâkimiyetlerini ilan ederek, tam bağımsız Anadolu Beylikleri ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Türkiye Selçuklu Devleti’nin dağılma sürecine girmesinin ardından güçlü bir şekilde hâkimiyet mücadelesine giren Karamanoğulları ile Moğollar arasındaki mücadeleler incelenecek ve dönem Anadolu mücadelelerine bu eksende yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler
Moğollar,Türkiye Selçukluları,Karamanoğulları Beyliği,Noyan,Karamanoğlu Mehmet Bey,Güneri Bey

Abstract
Since XII. century, Mongols started an invasion movement to Transoxiana/Maveraünnehir and Khorasan/Horasan geographies where Turks live intensively. These invasions caused immigration of intense Turkmens population towards Anatolia. In 3rd July 1243 Battle of Kose Dagh, Mongols dominance process on geography of Anatolia started because of defeat of Turkey Seljuks State face to Mongols. In this period, Mongols fought especially with Turkmens. Because, also some of Seljuk high state officials set to violence against other Turkmen Seigniories especially Karamanids for the purpose of generating profit from Mongols’ Khan and their governor and Noyans on Anatolia. Turkmen Seigniory has no chance than acting together on Anatolia because of policies applied by both Mongols and Seljuks State. Thus, Turkmen forces who act under Karamanids put Mongols forces in difficult situation in time. Because of violence policies applied by Mongols on Anatolia, Karamanids always rebelled, and tried every opportunity to conquer Konya. Karamanids Seigniories, took place of Seljuk State which let Mongol’s occupations and slaughters pass unchallenged in time, and has seen themselves as the heir of Seljuks’ from 1308 by becoming advocate of Anatolian Turks. Karamanids who acted like this and became strong seigniory where Mongols’ Noyans consulted announced their independence by conquering Konya last time in the period of Mahmut Bey. All the Beyliks in the Anatolian geography declared their dominance in their own regions of influence and full independent Anatolian Beyliks emerged after death of ruler of Ilkhanate Abu Sa'id Bahadur Khan in 1335. In this study, the struggle between Karamanids, who got into strong struggle for domination after Turkey Seljuk State’s enter into the process of disintegration, and Mongols, and place will be given to Anatolian struggles in this axis.

Keywords
Mongols, Turkey Seljuks, Karamanaıds, Noyan, Karamanoğlu Mehmet Bey, Güneri Bey.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri