• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 170
    Bugün Toplam : 50
    Genel Toplam : 264472

I. Dünya Savaşı Sırasında Sırbistan ile Osmanlı Devleti Arasında Yaşanan Tabiiyet Sorunlarına Dair Bazı Tespitler
(Some Observations About The Nationality Problems Occurring Between Serbia and The Ottoman State During The World War I )

Yazar : Feyza KURNAZ ŞAHİN    
Türü :
Baskı Yılı : 2019
Sayı : 65
Sayfa : 363-379


Özet
Bilindiği gibi Osmanlı Devleti, Balkan topraklarının büyük bir bölümünü Balkan Savaşlarının ardından kaybetmiştir. Bunun sonucunda kaybedilen topraklardaki Müslüman ahalinin bir kısmı Osmanlı topraklarına göç ederken, diğer bir kısmı ise mevcut topraklarda yaşamaya devam etmiştir. Bu durum doğal olarak tabiiyet sorununu ortaya çıkarmıştır. Mesele uluslararası anlaşmalarla çözüme ulaştırılmaya çalışılmış, ancak I. Dünya Savaşı sırasında da göç, karşılıklı olarak devam ettiği için uyrukluk meselesinden kaynaklanan sorunlar yaşanmaya devam etmiştir. Netice olarak Osmanlı Devleti’nin terk ettiği topraklarda kalan ahali ile Osmanlı topraklarında yaşayan ve Balkan devletleri tebaasından olan halkın tabiiyet sorunları Birinci Dünya savaşı yıllarında da önemli meselelerden birisi olmuştur. Osmanlı Devleti yukarıda ifade edilen sorunları Sırbistan ile de yaşamıştır. Esasen 14 Mart 1914’te Sırbistan ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan İstanbul Anlaşması sonucunda iki devlet arasında yaşanan tabiiyet sorunlarının çözümüne yönelik önemli bir adım atılmıştır. Bu meyanda Osmanlı Devleti’nin Sırbistan’a terk ettiği topraklarda bulunan Müslüman nüfusun bir kısmı Sırp tabiiyetini tercih etmişlerdir. Bu değişim birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Osmanlı Devleti terk ettiği topraklarda kalan Müslümanların tabiiyet, mülkiyet, askerlik ve din ve ibadet özgürlüklerinin uluslar arası alanda garanti edilmesi için çaba harcamıştır. Ancak anlaşmalarda verilen haklarla gerçek hayattaki uygulamalar arasında ciddi farklar ortaya çıkmıştır. Özellikle I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesi üzerine uyrukluk meseleleri daha karmaşık hale gelmiştir. Uyrukluk meselesine anlaşmalarla açıklık getirilmeye çalışılmış ise de bazı hususlarda belirsizlik ortadan kaldırılamamıştır. I. Dünya savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan’ın rakip taraflarda yer almaları tabiiyet sorunlarının çözümünü daha da zorlaştırmıştır. Makalede, I. Dünya Savaşı sırasında Sırbistan ile Osmanlı Devleti arasında yaşanan vatandaşlıkla ilgili sorunlar irdelenmeye çalışılacaktır. Bu meyanda Osmanlı Devleti tarafından kaybedilen topraklarda kalan Müslümanların hukukunu korumaya yönelik esaslardan olan tabiiyet hakları ve bunun uygulanışı üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler
Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Sırbistan, Osmanlı Devleti, tabiiyet

Abstract
As it is known, the Ottoman State lost a large part of its territory in Balkans after the Balkan Wars. As a result, some of the Muslim population migrated to the lands of Ottoman Empire while the others continued to live in their territories. Naturally, the nationality problem emerged as a result of this situation. This problem was tried to be solved by international treaties but problems arising from the issue of nationality continued because of the ongoing immigrations from both sides during the World War I. Consequently, the nationality problem of citizens continuing to live in the territories left by the Ottoman State and of the citizens who were originally from Balkan States but living in the Ottoman territories became one of the important issues during the years of World War I. The Ottoman State experienced the above-mentioned problems with Serbia as well. In fact, as a result of the Istanbul Treaty signed between Serbia and the Ottoman Empire on 13th of March 1914, an important step was taken regarding the solution of nationality problems between these two states. In this context some of the Muslim population living in the territories left to Serbia by the Ottoman State preferred the Serbian nationality. This change brought many problems. The Ottoman State endeavored a lot to internationally guarantee the nationality, property, military, religious and worship freedoms of the Muslims living in territories left by them. However, serious differences emerged between the real-life applications and the rights granted with the treaties. In particular, nationality matters became more complex with the start of the World War I. Although the issue of nationality was tried to be clarified with the treaties, the uncertainty in some matters could not be removed. Due to the fact that the Ottoman State and Serbia took part in opponent sides during World War I, the solution for the problems of nationality became more difficult.

Keywords
Balkan Wars, World War I, Serbia, The Ottoman State, Nationality

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri