• Hızlı Erişim
  • Duyurular

  • Dergimizin 64. Sayısına Makale Kabulü Hakkında

    Dergimizin Ocak 2019'da yayımlanacak 64. sayısına son makale kabul tarihi 22.10.2018 olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra gelen çalışmalar, Makale Takip Sistemi'mizdeki makale yoğunluğu nedeniyle ancak 2019 Ekim'de yayımlanacak 66. sayımız için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 105
    Bugün Toplam : 154
    Genel Toplam : 203769

Türkçede Gönül Kavramı ve Kullanım Alanı
(The Concept of “Soul” and its usage in Turkish Language )

Yazar : Arzu ŞEYDA GÜVEN    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 63
Sayfa : 227-242


Özet
Özet Bu çalışmada Türkçede gönül sözcüğünün kullanımları üzerinde durulmuştur. Türkçenin tarihi boyunca kullanılan bu sözcük, zaman zaman görülen dildeki yabancılaşma eğiliminin karşısında her dönemde durmuş ve kullanım değeri açısından değişmeyen bir gösterge olma özelliğini göstermiştir. Dilsel göstergelerin değerleri, söz varlığı içerisinde tek başına olduğu kadar gerçekleştirilen bağdaştırmalar yoluyla da oluşmaktadır. Bu açıdan bakıldığında gönül sözcüğü, Türkçenin tarihi boyunca oluşturulmuş neredeyse her eserde özel bir gösterge olarak kullanılmış ve Türkçede her düzeyde karşımıza çıkan geniş bir kavram alanına sahip olmuştur. Bu çalışmada gönül sözcüğünün Türkçenin en önemli eserlerinde hangi biçimlerde kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmış ve bu örnekler üzerinden göstergenin kullanım değeri ele alınmıştır. Tanrı’nın Türkçeye armağanı olarak nitelendirilebilecek gönül sözcüğünün dilin söze dönüştüğü süreç içerisinde duygu ve çağrışım değeri üzerinde durulmuştur. Çalışmada Orhun Yazıtları, Divanü Lûgat-it Türk, Kutadgu Bilig, Atebetü’l Hakâyık, Divan-ı Hikmet, Dede Korkut Kitabı gibi temel eserlerin sözcük açısından değerlendirilmesinin yanı sıra Türkçe ile oluşturulmuş farklı söylemler üzerinden de sözcüğün kullanım biçimleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Türkçe, Gönül, Kavram alanı, Anlam, Değer.

Abstract
This study shows us the use of “soul” as a term in the Turkish language. This word that was used through the entire history took a stand against cultural alienation in time and showed us that it has a routine usage in the Turkish language. The values of linguistic signs occur individually by the existence of the vocabulary as well as syncretism performed. “Soul” as a word has been used as a special sign in nearly every literal work created through the history of Turkish language when considered from this point of view and had an extensive conceptual field appearing in each level of it. In this study, we tried to determine the use of “soul” as a word in the most important works in the Turkish language, and we investigated the value in use through the examples. We dwelled on the emotional and associative value of this word considered as a divine gift for the Turkish language in a specific period where the language becomes the real speech. In this study, some basic literal works like Orkhon Script, Divanü Lûgat-it Türk, Kutadgu Bilig, Atebetü’l Hakâyık, Divan-ı Hikmet and the Dede Korkut Kitabı were assessed upon vocabulary and various usage forms of this word were revealed through the different discourse of Turkish language.

Keywords
Turkish, Soul, Conceptual field, Significance, Value.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :+90 442 231 58 87
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri