• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Makale yoğunluğu nedeniyle yeni makaleler için yayın süreci bir yılı bulmaktadır. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 86
    Bugün Toplam : 62
    Genel Toplam : 308237

Mütercimi Bilinmeyen Bir Sad-Kelime-i Alî Tercümesi
(Interpreter Unknown an Sad-Kelime-i Ali Translation )

Yazar : Adem CEYHAN  - Yasin KARADENİZ  
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 60
Sayfa : 1-32


Özet
Türk edebiyatı tarihinde peygamber, mutasavvıf, filozof, hükümdar gibi muhtelif şahsiyetlerin özlü sözlerinin tercüme ve şerhi konusunda çeşitli eserler meydana getirilmiş-tir. Güzel sözlerin çeviri ve izahı mahiyetinde-ki bu metinlerin mühim bir kısmını Hz. Ali vecizeleriyle alâkalı eserler teşkil eder. Ünlü Arap yazarı ve Mutezile kelâmcısı Câhız, Hz. Ali’nin binleri bulan güzel sözleri arasından yüzünü seçerek “Mie Kelime” veya “Mi’at amsâl Alî bin Ebî Tâlib” adlı bir kitapçık mey-dana getirmiştir. Bu hikmetli sözler, Fars ve Türk edebiyatında hayli rağbet görmüş ve daha ziyade “Sad-Kelime-i Alî” (Hz. Ali’nin Yüz Sözü) adı altında tercüme ve şerh edilmiştir. Türk edebiyatı tarihinde Sad-Kelime-i Alî’nin adlarını bildiren âlim, şair ve yazarlar eliyle yapılmış tercüme ve şerhleri bulunduğu gibi, kimin tarafından yapıldığı belli olmayan çevirilerine de zaman zaman rastlanmaktadır. Tek yazma nüshası tespit edilen “Sad-Kelime-i Emîrü’l-mü’minîn Alî” isimli kitapçık da söz konusu eserlerin mütercimi belli olmayan örneklerinden biridir. Hangi asır edebî şahsi-yetlerinden olduğu bilinmeyen şair, Hz. Ali’nin yüz sözünü birer beyitle Batı Türkçesine (Azerbaycan Türkçesi) çevirmiştir. Mukaye-seler, onun Âdil bin Ali bin Âdil Hâfız’ın H. 889 / M. 1484 yılında tamam-ladığı Farsça Sad-Kelime-i Alî tercümesinden kısmen faydalandığını göstermektedir. Bu ya-zıda, Sad-Kelime-i Emîrü’l-mü’minîn Alî’nin, anılan mütercimi meçhul tercümesi hakkında bilgi verildikten sonra eserin yeni harflere ve günümüz Türkçesine çevrilmiş metni sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Câhız, Sad-Kelime-i Alî, tercüme, Âdil bin Ali bin Âdil Hâfız

Abstract
In the history of Turkish literature, various works have been created in the field of interpretation and translation of the essential words of various personalities such as prophet, sufi, philosopher and sovereign. Famous Arab writer Jahiz (d. 255/869), selectly hundreds from between thousands of beatiful words of Hz. Ali and created him o booklet called “Mie Word” or “Mi’at Amsal Ali bin Talib”. These erudite words have been very popular in Persian and Turkish literature and have been translated and expounded more often under the name of “Sad-Kelime-i Alî”. In the history of Turkish literature, there are translitions and commentaries of Sad-Kelime-i Ali’s made by scholars, poets and writers as well as there are also some translations that are not known by whom made. The booklet entitled “Sad-Kelime-i Emîru’l-mu’minîn Alî” which is the only one written copy is one of the translator unknown examples the mentioned works. The poet who does not know which century literary person, has translated Hz. Ali’s hundred words into Western Turkic (Azerbajiani Turkic) with one for of couplet. In this article, about the unknown translation of the interpreter of Sad-Words-i Ali was informed after, were presented to the new letter and the text translated into contemporary Turkic.

Keywords
Jâhiz, Sad Kelime-i Alî, translation, Âdil bin Ali bin Âdil Hâfiz.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri