• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2021 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.

    Gelecek makaleler 2022 yılı sayıları için değerlendirmeye alınacaktır.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 91
    Bugün Toplam : 98
    Genel Toplam : 451026

Safevîler Dönemi ve Edebiyatına Genel Bir Bakış
(A General Outlook on the Safavid Period and Literature )

Yazar : Asuman GÖKHAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 60
Sayfa : 311-326


Özet
On altıncı yüzyıl başlarında Şâh İsmail tarafın¬dan kurulan, Doğu Anadolu, Azerbaycan ve Batı İran’ı kapsayan, daha sonra da Horasan’a doğru gelişen Safevî Devleti, bu adı Safevî tarikatının kurucusu Şeyh Safîyyuddîn-i Erdebilî’nin (ö. 735/1335) isminden almıştır. Safevî Devletiyle birlikte İran’ın İslâm tarihinde ilk defa bağımsız bir siyasî kimliğe kavuştuğu, bu kimliğin Kaçarlar dönemiyle pekiştiği ve günümüz İran Devleti’nin sı¬nırlarının da bu dönemlerde oluştuğu söylenebilir. 907/1501’de Türkmen oymaklarının deste¬ğiyle Akkoyunlular’a karşı kazandığı za¬ferin ardından Tebriz’e girip tahta çıkan Şâh İsmail kısa sürede İran’ın tamamı¬nı ele geçirmesi, İran saltanatlık düzeninin yeniden parlamasının yanısıra İran milliyetçiliğinin işareti olarak İran’ın milletler topluluğuna girmesini sağlamış ve bu gün bile önemli ölçüde varlığını sürdüren bir siyasetin başlangıcının temeli olmuştur. Fars edebiyatı Safevîler’den önce en yüksek seviyesine ulaşmış, gerek şiirde ve gerekse nesirde mükemmel örneklerini vermişti. Ancak Safevîler’in yükselme devrinde bu parlak ilim ve edebiyat ortamı görülmez oldu Bu bağlamda çalışmamızda dönemin tarihi ve siyasi durumuna kısaca değindikten sonra dönemin edebi gelişmelerinden, şiir ve nesir özelliklerinden bahsedeceğiz. Ayrıca dönemin siyasi yapılanmasının edebiyat üzerine taptığı etkiye değinmeye çalışacağız.

Anahtar Kelimeler
İran, Safevîler, Edebiyat, Şiir, Nesir

Abstract
The Safavid Empire, which was founded by Shah Ismail in the beginning of the 16th century, covered East Anatolia, Azerbaijan and West Iran and expanded towards Khorasan, takes its name from Sheykh Safi al-Din of Ardabil (d. 735/1335) who is the founder of order of Safaviyeh. It can be said that Iran reached an independent political identity for the first time in Islamic history through the Safavid Empire, this identity became stronger through the Qajars and the borders of contemporary Iran State took shape in these periods. The fact that Shah Ismail, who entered Tabriz and ascended the throne after his victory against Aq Qoyunlu with the support of Turkmen tribes in 907/1501, captured the whole Iran in a short time ensured Iran to enter the community of nations as a sign of Iran nationalism as well as shining of Iran sultanate order and it became the basis of the beginning of a policy which mainly continues its existence even today. The Persian literature had reached its peak and had given its perfect examples in poetry and prose before the Safavids. Yet in the rise of the Safavids, this bright atmosphere of knowledge and literature was not seen. In this sense, after shortly mentioning the historical and political status of the period we will deal with the literary developments, features of the poetry and prose. We will also try to deal with the influence of the period’s political structuring on literature.

Keywords
Iran, The Safavids, Literature, Poetry, Prose

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri