• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabulü

    Makale yoğunluğu nedeniyle 2020 yılı için makale kabulü durdurulmuştur.

    Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 119
    Bugün Toplam : 456
    Genel Toplam : 376844

Pendnâme-i Za’îfî
(Za’îfî’s Pendnâme )

Yazar : Timuçin AYKANAT    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 60
Sayfa : 95-112


Özet
Pendnâmeler, didaktik içerikli edebî metin örnekleridir. Gelenekte; bir eğilim olarak manzum ve mensur çokça pendnâme örneği yazılmıştır. Bu pendnâmeler, öğüt tarzlı anlatmalardır. Nasihat eksenli bu anlatmalarda; şair/yazar, muhatabına belirli konularda öğütler verir. Pendnâmeler ağırlıkla; genel ahlak, nasihat, özlü sözler, dinî ve tasavvufî hususlar gibi çeşitli durumlar için yazılmıştır. Klasik Türk şiirinde hemen her vezinde ve yapıda pendnâme örneğine rastlamak olasıyken; tür/tarzın büyük çoğunluktaki örneği mesnevî nazım biçimiyle kaleme alınmıştır. Buna karşın; bazen bir klasik şair, klasik şiirin yakın durduğu edebiyat dairelerinin nazım biçimlerinden faydalanarak pendnâme örneği oluşturabilmiştir. Aruz vezniyle kaleme alınan bu metin örnekleri daha ziyade âşık tarzı ya da tekke tasavvufî şiir geleneğinin metin örneklemelerini yansıtır. Yine de şairin bir divan şairi oluşu ve divan şiirinde müşterek nazım biçimleriyle yazılan şiirlerin varlığı, bu eser örneklerinin de edebiyata kazandırılmasını gerekli kılar. Bu çalışmada; “Pendnâme-i Za’îfî” değerlendirilmiştir. İlkin; pendnâme tür/tarzı, umumî manâda ve genel çerçevede ele alınmıştır. Ardından, söz konusu manzume irdelenmiştir. Manzume; hezec bahrinin mefâ’îlün/mefâ’îlün vezniyle oluşturulmuş bir koşmadır. Sade bir dille ve akıcı bir üslupla kaleme alınan 69 dörtlüklük koşmada şair; insan-ı kâmil olma ve doğru yolda bulunma noktaları açısından muhatabına öğütler vermektedir. Çalışmanın devamında; Millî Kütüphane Türkçe Yazmalar Katoloğu 06 Mil Yz A 1819 numarada kayıtlı manzumenin transkripsiyonlu metni ve Türkiye Türkçesi karşılığı verilmiştir. Manzumenin, Kanunî Sultan Süleyman zamanında hayatta olan Za’îfî’ye ait olduğu tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler
Pendnâme, Türk Şiiri, Za’îfî, Transkripsiyonlu Metin.

Abstract
Pendnames are examples of literary text with didactic content. Traditionally; As a tendency, poetry and poetry are widely written. These pendnâmers are advice-oriented narratives. In these narrative-oriented narratives; The poet / writer gives advice to the subject on certain issues. Pendnames are weighted; General morality, advice, concise remarks, religious and mystical issues. In almost every vein of classical Turkish poetry and in the structure it is possible to encounter the example of pendnâme; The great majority of the species / genre has been taken in the form of mesnevi verse. Despite that; Sometimes a classical poet could create a pendname example by taking advantage of poetry forms of the literary circles that the classical poetry stands close to. These examples of texts received in the presence of the Aruz vignette reflect the textual sameness of the more or less lovered style or the tradition of the dervish Sufi poetry tradition. Nevertheless, the existence of poetry as a divan poet and the poems written in common poetry forms in divan poetry make it necessary for the poetry of these poems to gain literature. In this study; "Pendnâme-i Za'îfî" has been evaluated. First; Pendnâme genre / style, general meaning and general framework. Then, the subject is discussed. Poem; It is a run created by the vision of the mind. A poet with 69 darts and a simple dill and a fluent style, Giving advice to the person in terms of points of being human and being on the right path. Continuation of work; National Library Turkish Writings Catologue 06 Mil Yz A 1819 numbered transcript of the poem and poetry of Turkish Turkic. It is estimated that the poem belonged to Za'îfî, who was alive during the reign of Sultan Süleyman the Magnificent.

Keywords
Pendnâme, Turkish Poetry, Za'îfî, Transcriptional Text.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri