• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Makale yoğunluğu nedeniyle yeni makaleler için yayın süreci bir yılı bulmaktadır. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 127
    Bugün Toplam : 306
    Genel Toplam : 306777

Osmanlı’da Kuduz Vakaları Ve Tedavi Çalışmaları: Antalya Örneği
(Rabies Cases and the Treatment Studies in the Ottoman: The Instance of Antalya )

Yazar : Erdal TAŞBAŞ    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 60
Sayfa : 495-512


Özet
Kuduz kelime olarak delirmiş, kontrolünü yitirmiş ve kudurmuş anlamlarına gelmektedir. Oldukça tehlikeli bir salgın olan ve tarihi çok eski dönemlere kadar uzanan kuduz hastalığına dair kayıtlar MÖ. 4000’li yıllara kadar gitmektedir. Bir asırdan fazla süredir tedavisi yapılabilen kuduza dair Türkiye’deki çalışmalar ise XIX. yüzyılda başlamıştır. XIX. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti’nde sağlık alanında hep geleneksel tıp yöntemleri uygulana gelmişti. Ancak gerek batı dünyasındaki teknolojik ve bilimsel gelişmeler gerekse savaşlar ve salgın hastalıklardaki artışlar Osmanlı Devleti’ni sağlık alanında modern uygulamalara geçişe zorlamıştır. Hemen her alanda Osmanlı modernleşmesinin ve hayata geçirilmek istenen yenileşme hareketlerinin kurumsallaşmasında milat kabul edilen Tanzimat Fermanı’ndan sonra çağdaş eğitim kurumları ortaya çıkmıştı. Diğer modern eğitim kurumlarının yanı sıra bu dönemde modern tekniklerle eğitim veren ve hekimler yetiştiren sağlık kurumları da ortaya çıkmıştır. Öncelikle askeri alanda başlayan bu çalışmalar ve sağlık alanındaki yenileşmeler giderek halk sağlığı alanına da yansımıştır. Ortaya çıkan salgın hastalıkların artışı ile birlikte Osmanlı tıbbiyesindeki gelişmelere paralel olarak imparatorluk coğrafyasının her tarafında sağlık kurumları açılmaya çalışılmıştır. Giderek gelişen Osmanlı tıbbiyesinde uzmanlaşma da bu durma paralel olarak ilerlemiş ve ihtisas hastaneleri ortaya çıkmaya başlamıştı. XIX. yüzyılın sonlarına doğru sadece kuduz hastalığına dair çalışmaların yapıldığı yere ise Daülkelb adı verilmişti. Ülkenin çeşitli bölgelerinde kuduz hastalığına yakalananların tedavilerinin yapılması için İstanbul’da bulunan Daülkelb’e gönderilmeleri gerekiyordu. Vakaların ortaya çıktığı ve hastaların tedavi için İstanbul’a gönderildiğine dair Osmanlı arşiv kayıtlarına bakıldığında kuduz hastalığına rastlanan yerlerden birinin de Antalya olduğu görülmektedir. Bir kent ölçeğinde ele alınan bu çalışma Osmanlı arşiv kayıtlarına yansıyan tedavi çalışmaları üzerinden Antalya ilinde yaşanmış olan kuduz vakalarına yönelik bilgileri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler
Kuduz, Tedavi çalışmaları, Osmanlı Devleti, Antalya

Abstract
The rabies as a word means maddened, losing control and raving. The records of rabies, which is a quite dangerous epidemic and going back to ancient times, is dated to a date as far as 4000 BC. The studies for rabies in Turkey, which can be treated more than a century, began in 19th century. Until the 19th century, in the field of health, the methods of traditional medicine have continuously been applied in Ottoman State. However, both technological and scientific developments in the western world, both war and the increasing of epidemic diseases have forced the Ottoman Empire to a transition into modern applications in the field of Health. After the Tanzimât, accepted a milestone in almost every area the Ottoman modernization and the institutionalization of the modernization movement in the desired implementation, the contemporary educational institutions have appeared. Besides contemporary educational institutions, health institutions providing training in modern techniques and training physicians have also emerged in this period. These studies, which firstly began in the military field and the modernization in the field of health, were reflected in the field of public health. Along with the increase of epidemic diseases appearing, the health institutions were tried to be opened on each side of the geography of the Empire in parallel with the developments in medical in the Ottoman State. The specialization in the growing Ottoman medical also showed a progress in parallel with this situation and the specialty hospitals have begun to appear. Towards the end of the 19th century, the only place where the studies are made of rabies is Daülkelb. It was necessary that the rabies infected, who were to be treated in various parts of the country would be sent to Daülkelb in Istanbul. According to the records of the Ottoman archives, the emergence of cases and patients that were being sent to Istanbul for treatment, Antalya was one of the places where rabies was common. This study, which is taken at a city scale, aims to reveal the information about the rabies cases in Antalya province through the treatment studies reflected in the Ottoman archive records.

Keywords
Rabies, Treatment Studies, Ottoman State, Antalya

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri