• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabulü

    Makale yoğunluğu nedeniyle 2020 yılı için makale kabulü durdurulmuştur.

    Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 117
    Bugün Toplam : 28
    Genel Toplam : 397514

BAHRİ EFENDİ’NİN LETAİFNAME’Sİ VE LETAİFNAME’SİNDEN MİZAH ÖRNEKLERİ
(BAHRI EFENDI’S LETÂIFNAME AND SELECTED HUMORS FROM HIS LETÂIFNAME )

Yazar : Murat ÖZTÜRK    
Türü :
Baskı Yılı : 2017
Sayı : 59
Sayfa : 75-96


Özet
Letaifnameler, hikmet, mizah, yergi ve sosyal hadiselere dair yaşanmış veya rivayet edilmiş bazı kısa olayların ele alındığı bir türdür. Genellikle derleme hikâyelerden oluşturulurlar. Eserlerde birbirinden bağımsız çok sayıda kısa anlatı bulunur. Letaifnamelerde bazı tiplerin gülmece üslubunda yergileri de yapılır. Bu türe dair yazılan eserler manzum veya mensur bazen de manzum-mensur olarak yazılır. Bu türde yazılmış eserlerden biri de Bahri Efendi’ye aittir. Bahri Efendi’nin Letaifname’si türe dair özellikleri ihtiva eder. Bahri Efendi on altıncı asrın ikinci yarısında yaşamıştır. Onun Letaifname’si hakkında bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Eserden birkaç çalışmada oldukça kısa bir şekilde bahsedilmiştir. Bahri Efendi eserini dört bölüme ayırmıştır. Bu bölümlerden ikisi oldukça müstehcendir. Latifelerden bazıları dinî, ahlakî ve hikmet içeriklidir. Tamamen manzum olan hikâyelerde ise müstehcenlik mensur kısımlara göre çok daha azdır. Eserde, sosyal hayatta karşılaşılan pek çok tipe dair mizahi hikâyeler vardır. Çoğu mutayebe başlığı taşıyan bu latifelerde derviş, köylü, cimri, dilenci, bencil, âlim, zen-pare, gulam-pare, mahbup-perest gibi tiplerle tarihte yaşamış bazı ünlü sultanlar ve tasavvuf büyükleriyle ilgili hikâyelere yer verilmiştir. Bu latifelerde öne çıkan unsurlar hiciv, mizah ve sövgüdür. Bu çalışmada Bahri Efendi’nin Letaifname’sinin tanıtılması, eserin letaifnameler içindeki yerinin belirlenmesi ve eserden manzum ve mensur latife örnekleri sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Bahri Efendi, mizah, latife, mutayebe

Abstract
Letâifnâme is a genre which include some short stories related to experienced and narrated social events. It is written by wisdom, humor and satire. It usually consist of selected stories. Narratives in Letâifname are from each other. There are a large number of independent short narratives. In Letâifname there is also satire or some characteristic in humorous style. The Works which belong to this genre are written as verse or prose and sometimes as prose-vorse. There are lots of written boks on this genre an done of the Works belong to Bahrî Efendi. His Letâifnâme contains characterisrichs of the genre Bahrî Efendi lived in the second half of the sixteenth century. Any research hasn’t been made so far about his Letâifnâme. In a few studies was mentioned about his work briefly. Bahrî Efendi divided his work into four chapters. Two of these chapters are quite obscene. Some of anectodes include religious, moral and wisdom values. In entirely verse stories, obscenity are so much less than prose. There are humorous stories about many characters that are encountered in the social life. In this letâifs whose title is mutayebe mostly, there were some characters such as dervish, peasants, stigny, beggars, selfish, scholar, lubricious, ghilman; some famous sultans and great mystics (sufis) who lived in the past in the story. Satires, humor and cursing are conspicuous features of these letâifes. The aim of the study to introduce Bahrî Efendi’s Letâifnâme to the scholars, determine the importance of this work and present selected verse from this Letâifnâme.

Keywords
Bahri Efendi, humor, joke, mutayebe

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri