• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 136
    Bugün Toplam : 37
    Genel Toplam : 290093

XVI. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA BAĞDAT VİLAYETİ’NDE MEYDANA GELEN İSYANLAR VE EŞKIYALIK HAREKETLERİ
(THE BRIGANDAGE AND REBELLION MOVEMENTS IN BAGHDAD PROVINCE IN THE SECOND HALF OF THE XVI TH CENTURY )

Yazar : Erdinç GÜLCÜ    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 57
Sayfa : 1809-1837


Özet
Kanuni’nin Irakeyn Seferi sonunda ele geçirilen topraklar üzerinde Bağdat Vilayeti kuruldu. Bağdat Vilayeti, Osmanlı açısından önemli olduğu kadar, Safeviler açısından da o kadar önemli bir yere sahipti. Bu nedenle Safeviler, Osmanlı’ya kaptırdıkları Bağdat ve çevresindeki toprakları bir an önce geri alma arzusundaydılar. Safeviler bu emellerini gerçekleştirebilmek için de, Bağdat Vilayeti’nde bulunan Kızılbaş denilen mezhepdaşlarından istifadeye çalıştılar. Bu işbirliğinin öncelikli amacı Bağdat’taki Osmanlı otoritesini sarsmaktı. Bunu başarabilmek için de şekaveti bir yöntem olarak kullandılar. İdari ve askeri hizmetlere kimliklerini gizleyerek sızan Kızılbaş kökenli görevliler, fırsat buldukça halka yönelik zulüm ve şekavetlerde bulunarak vilayet düzenini bozmaya çalıştılar. Bağdat Vilayeti’nde isyan ve şekavete yol açan bir diğer önemli sorunda, vilayet içerisinde oldukça yoğun aşiret varlığının bulunmasıydı. Aşiretler devlete bağlı gibi görünseler de, aşiret beyleri her zaman için aşiret çıkarlarını önde tutmaları nedeniyle, vilayet içerisinde otorite boşluğu bulduklarında şekavet veya isyan edebilmekteydiler. Hatta gerektiğinde saf değiştirerek Safevilerle işbirliği dahi yapabilmekteydiler. XVI. yüzyılın ikinci yarısında yaşanan bu isyan ve şekavetler nedeniyle Bağdat Vilayeti’nde tam anlamıyla bir istikrarın sağlanması bir türlü mümkün olmadı.

Anahtar Kelimeler
Osmanlı Devleti, Bağdat Vilayeti, Safeviler, Kızılbaşlar, aşiretler.

Abstract
After the expedition named Irakeyn of the Suleiman the Magnificent Baghdad Province was established on the lands was seized. Baghdad province, as it is important for the Ottomans, was also has a great importance for the Safavids. Therefore, the Safavids, were in a desire to get back Baghdad and the surrounding lands they lost to the Ottoman as soon as possible. Safavid in order to realize these aspirations, they to benefit from the people called Kızılbaş in Baghdad province who had the same sectarian with them. The primary objective of this collaboration was to undermine the Ottoman authority in Baghdad. They also used brigandage as a method to achieve their objective. Hiding their identities, the Kızılbaş officials leaked in to administrative and military services and tried to disrupt public order whenever they had chance and persecuted the people in the province. Another reason of brigandage and rebellion in Baghdad province was a quite dense presence of tribes in the province. Although the tribes look loyal to the state, tribal lords sometimes rebelled and contributed in brigandage activities when the authority of the state becomes weak in the province. Because of these rebellion and brigandage events occurred in the second half of the XVIth century stability never could ensured completely in Baghdad Province.

Keywords
Ottoman State, Baghdad Province, Safavids, Kızılbaşs, tribes.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri