• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabulü

    Makale yoğunluğu nedeniyle 2020 yılı için makale kabulü durdurulmuştur.

    Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 139
    Bugün Toplam : 92
    Genel Toplam : 398229

Eski Türk Runik Metinlerdeki Esiz Üzerine
(On Esiz in the Old Turkic Inscriptions )

Yazar : Rysbek ALİMOV    
Türü :
Baskı Yılı : 2013
Sayı : 49
Sayfa : 17-38


Özet
Esiz eski Türk runik yazıtlarında en sık geçen kelimelerden biridir. Divanü Lügati’t-Türk’te verilen anlamına istinaden hep “yazık” şeklinde bir acınma ünlemi olarak değerlendirilen esiz’in runik yazıtlarda kaydedilen çokluk ve iyelik ekli kullanımları onun ünlemleşmiş bir isim olduğunu, diğer bir deyişle acınma ünlemi işlevini sonradan kazandığını gösterir. Makalede esiz’in ve ondan türemiş esirke- fiilinin hem tarihî, hem çağdaş Türk lehçelerindeki kullanımı ve anlam çerçevesinden hareketle onun özellikle Eski Türk runik metinlerindeki sözlüksel anlamı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yazar zikrolunan kelimenin eski Türk runik yazıtlarında “değerli, kıymetli, aziz” şeklinde bir sözlüksel anlama sahip olduğu görüşündedir.

Anahtar Kelimeler
esiz, esirke-, +XrkA- eki, Eski Türk runik yazıtları, Yenisey.

Abstract
Esiz is one of the most frequently occurring words in the Old Turkic Runic inscriptions. Based on the meaning given in Diwanu Lughat at-Turk by al-Kashgari esiz is understood as alas, an interjection expressing sorrow, regret and compassion. However, the fact that it can be inflected with the suffixes of possession or plurality demonstrates that esiz is a noun serves as an interjection, in other words it is a secondary interjection. The aim of this paper is to find out the initial lexical meaning of esiz. In order to do that the author uses the lexicographic data relating to esiz and its denominative form esirke- in both historical and contemporary Turkic languages. The author claims that the lexical meaning of esiz in the Old Turkic Runic texts should be as follows: dear, valuable, worthy.

Keywords
esiz, esirke-, suffix +XrkA-, Turkic runic inscriptions, Yenisey.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri