• Quick Access
  • Announcements
  • Makale Kabul Tarihleri

    Makale yoğunluğu nedeniyle yeni makaleler için yayın süreci bir yılı bulmaktadır. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

     


  • Counter
  • Online Visitors : 218
    Today Total : 3
    Grand Total : 297254

Summary


Klasik Türk ve Fars Şiirinde “Gerdiş-i Çeşm”
Klasik Türk şiiri kendine mahsus bir estetik anlayışı olan ve bu anlayışa büyük ölçüde bağlı kalmış bir şiir geleneğidir. Bu gelenekte klasik şiir okurunun aşina olduğu ortak istiareler, teşbihler, mazmunlar dünyası önemli role sahiptir. Klasik şair, çoğunlukla hazır unsurlardan oluşan elindeki bu yapı malzemesiyle orijinal ürünler ortaya koymak gibi zor bir görevi üstlenir. Ancak bu güçlü gelenek içinde de zaman zaman yenilik arayışları ve denemeleri olmuştur. Hint üslubu şairlerinde bu arayış ma’nâ-yı bîgâne, ma’nâ-yı pîçîde gibi terimlerle kavramsallaştırılmıştır. Bu çalışmada XVII. yüzyıla kadar klasik şiirde pek nadir örneği bulunan “gerdiş-i çeşm” ve “gerdiş-i çeşm-i gazâl” terkiplerinin klasik Türk ve Fars şiirindeki tezahürleri tespit edilmiş, bu terkip etrafında oluşan hayal örgüsü ve ilişkili unsurlar irdelenmiştir. Ayrıca söz konusu kavramların nev-heves şairler tarafından haddinden fazla kullanıldığı iddiasıyla şiirin geyik destanına döndüğü yönünde XVII. yüzyılın önde gelen şairlerinden Nâbî tarafından getirilen eleştiri sayısal verilerle tahlil edilmiştir. Klasik şair, çoğunlukla hazır unsurlardan oluşan elindeki bu yapı malzemesiyle orijinal ürünler ortaya koymak gibi zor bir görevi üstlenmiştir. Ancak bu güçlü gelenek içinde de zaman zaman yenilik arayışları ve denemeleri olmuştur. Hint üslubu şairlerinde bu arayış ma’nâ-yı bîgâne, ma’nâ-yı pîçîde gibi terimlerle kavramsallaştırılmıştır. Bu çalışmada klasik üslup şairlerinin şiirlerinde pek nadir örneği bulunan “gerdiş-i çeşm” ve “gerdiş-i çeşm-i gazâl” terkiplerinin klasik Türk ve Fars şiirindeki tezahürleri tespit edilmiş, bu kavram etrafında oluşan hayal örgüsü ve ilişkili kavramlar irdelenmiştir. Ayrıca söz konusu kavramların nev-heves şairler tarafından haddinden fazla kullanıldığı iddiasıyla şiirin geyik destanına döndüğü yönünde XVII. yüzyılın büyük şairi Nâbî tarafından getirilen eleştiri sayısal verilerle tahlil edilmiştir.

Keywords
Klasik Türk ve Fars Şiiri, Sebk-i Hindî, Gerdiş-i Çeşm-i Gazâl

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri