• Quick Access
  • Announcements
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Counter
  • Online Visitors : 172
    Today Total : 1
    Grand Total : 266516

Summary


Hâcû-yı Kirmânî’de Şem’ İmgesi ve Klasik Türk Şiirine Yansıması
Klasik Fars ve Türk edebiyatında ortak olarak kullanılan çok sayıda imge vardır. Bunlardan biri de şem’ yani mumdur. Bu imge daha kuruluş aşamasında her iki edebiyatta kullanılmıştır. Şem’/mum, şiirlerde ya tek başına ya da pervâne ile birlikte ve de “âşık-maşuk” ilişkisi içerisinde ele alınmıştır. Kaynağı hadis ve kuran’a dayanan şem’ ve pervâne imgesine şairler, gerek divanlarda gerekse mesnevilerde hem beşerî hem de ilahî aşkın anlatım ve yorumunda yer vermişlerdir. Bunlardan biri de Fars edebiyatının tanınmış şairlerinden olan Hâcû-yı Kirmânî’dir. Adı geçen şair, şem’ imgesini çok boyutlu olarak ele almış ve imge dünyasında ona alışılmışın yanında alışıla gelmeyen anlamlar da yüklemiştir. Ayrıca şem’ kelimesinden hareketle bazı mazmunlar da oluşturmuştur. Şair, şem’ kelimesini ay, güneş, gökyüzü, yıldız anlamlarında kullanmış, sevgili, güzellik, sevgilinin güzellik unsurları, âşık, âşığın beden aksamı, onun maddî ve mânevî hallerini adı geçen kelime ile ifade etmiştir. Bu ifadede şem’ kelimesini ya benzeyen ya da kendisine benzetilen yapmıştır. Şem’-i şebistân, şem’-i meclis ve benzeri ifadelere özel anlamlar yüklemiştir. Bunlardan başka o, şem’in ağlaması, gülmesi gibi birçok tasavvuru şem’ imgesiyle yansıtmıştır. Kısaca şem’ kelimesi Hâcû’nun hayal dünyasında farklı çağrışımlar oluşturmuştur. Bütün bu çağrışımlar, benzetmeler ve imgeler klasik Türk şiirine de yansımıştır.

Keywords
Hâcû, Mum, İmge, Klasik Türk şiiri

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri